Ai thích hợp cho mổ lasik?

Lại sắp ồ ạt những ngày Lasik’s day ở khắp các viện, khiến tôi nhớ đến mình là tư vấn viên chính về lasik của mùa đầu tiên năm 2008 tại bệnh viện mắt Sài Gòn 100 Lê Thị Riêng. Vài năm sau đó, các bệnh viện khác cũng không hẹn mà tự tạo thành trào lưu giảm giá mùa hè cho lasik nên trở thành lasik season 

Trong bài viết này tôi tạm gọi chung khái niệm phẫu thuật khúc xạ là lasik cho dễ với mọi người, còn thực tế hiện tại lasik chỉ là 1 trong các phương pháp phẫu thuật khúc xạ. Việc phân loại các phương pháp mổ mình sẽ làm 1 bài khác riêng để phân tích sau nhé! 

Mổ để bỏ kính ngày càng trở nên quen thuộc với tất cả mọi người. Thi thoảng tôi khám cho trẻ con, còn nghe các bố mẹ nói với nhau: Thôi kệ nó đi, không giữ được đâu, 18 tuổi cho mổ. Thằng A, con B mổ về mắt tốt lắm... Ừ thì đúng, mổ Lasik có ưu điểm phẫu thuật nhanh, an toàn, thời gian hồi phục ngắn...là sự thật, cộng thêm sự quảng cáo rầm rộ của các bệnh viện, nhiều chương trình khuyến mại siêu hấp dẫn làm sao có ai không biết đến sự “tốt” của mổ lasik. Nhưng, có thực sự ai cũng mổ được lasik và nên mổ lasik? Bài viết này sẽ cố gắng phân tích ưu nhược điểm, cũng như điều kiện cần và đủ để các bạn có cái nhìn toàn diện hơn về lasik. 

Lasik không phải là điều trị một người mắt bệnh cận loạn thị trở thành một người mắt khỏe bình thường. Lasik bản chất như 1 phẫu thuật thẩm mỹ giúp bạn bỏ kính mà nhìn rõ bằng cách thay đổi khúc xạ mắt do tác động vào giác mạc, mà ở đây là làm mỏng giác mạc đi. Và vì vậy khi mình ra lệnh cho máy mổ cho bệnh nhân mấy độ máy sẽ chiếu tương ứng từng đó chứ không phải máy nó chữa 1 chế độ cho tất cả bệnh nhân bị bệnh cận thị để thành khỏi bệnh cận thị. Cũng vì vậy, đừng hỏi bác sỹ mắt em có nên mổ không, mà chính mình phải xem nhu cầu của mình có muốn mổ không? Cân nhắc ưu nhược điểm của từng trường hợp, từng phương pháp mổ. Điều đó đòi hỏi 1 bác sỹ có trình độ khám, hiểu về các phương pháp phẫu thuật rất sâu, biết được tâm lý nhu cầu mong đợi của bệnh nhân là vô cùng quan trọng. Còn kỹ thuật mổ thì đa số máy nó làm, yếu tố khéo tay không cần nhiều lắm trong phẫu thuật lasik. Chúng ta đi vào vấn đề cụ thể hơn nhé! 

ĐIỀU KIỆN CẦN:

1. Đủ 18 trở lên: Để đảm bảo nhãn cầu có cấu trúc tương đối ổn định, thực tế đa số ở tuổi 18 khúc xạ bệnh nhân đã ổn định nên tuổi này được lấy làm tiêu chuẩn. Tuy nhiên, 1 số nước như Mỹ chẳng hạn yêu cầu bệnh nhân tối thiểu phải 21 tuổi. 
2. Ổn định độ khúc xạ: Không tăng độ ít nhất 6 tháng hoặc tốt hơn là 1 năm. Bản chất của tái cận sau mổ chính là do tăng độ đó các bạn, vì vậy mắt ổn rồi không tăng nữa hẵng mổ nhé!
3. Không bị các bệnh về mắt như viêm nhiễm, dị ứng hay khô mắt vì có thể dẫn đến tổn thương giác mạc, sai số cả khi đó và khi bắn laser. Không bị các bệnh lý khác gây ảnh hưởng thị lực như glaucoma, đục thuỷ tinh thể, các tổn thương đáy mắt vì khó đánh giá nhãn áp cũng như thị lực sau mổ. Tóm lại, gần như mắt phải ngon lành, chỉ mỗi vấn đề về khúc xạ thôi thì mổ xong mới có kết quả tốt.
4. Hệ miễn dịch ổn định: Những bệnh tự miễn như Lupus, viêm khớp, bệnh xơ cứng sẽ ảnh hưởng tới quá trình lành vết thương sau phẫu thuật. Ngoài ra nếu bệnh nhân dùng các thuốc ức chế miễn dịch điều trị bệnh cũng gây chậm liền thương, khô mắt.
5. Giác mạc không bị sẹo, trầy xước vì điều này ảnh hưởng đến kết quả đo đạc cũng như laser.
6. Phẫu thuật LASIK không dành cho phụ nữ đang mang thai hoặc cho con bú vì lúc này nội tiết tố ở phụ nữ thay đổi, ảnh hưởng đến sự ổn định khúc xạ.
7. Người có kích thước đồng tử lớn có thể gặp những biến chứng sau phẫu thuật như lóa mắt đặc biệt vào buổi tối khi nhìn đèn ngược sáng. Trong trường hợp này, lasik không phải lựa chọn tốt cho bạn mà có thể cân nhắc mổ laser bề mặt ( không chạm, epilasik...
8. Chiều dày giác mạc: như đã nói, bản chất phẫu thuật là làm mỏng giác mạc đi nên giác mạc đủ dày, đủ khoẻ mới mổ được. Và tuỳ thuộc phương pháp mổ, tuỳ thuộc máy mổ mà giác mạc bị mất đi nhiều hay ít, nên đây là thông số quan trọng có ý nghĩa đến việc quyết định mổ được hay không, nên mổ phương pháp gì.
9. Những người có độ khúc xạ quá cao cũng không phải ứng cử viên cho phẫu thuật LASIK, vì độ càng cao càng bào mòn giác mạc nhiều nên dễ có nguy cơ mỏng, yếu giác mạc... những người này có thể chọn Phakic ICL sẽ an toàn hơn lasik.

ĐIỀU KIỆN ĐỦ

1. Bạn cần và có quyền yêu cầu bác sỹ cho mình biết rõ: tiên lượng mắt mình mổ tốt không, thị lực sau mổ là bao nhiêu, bao lâu thì phục hồi, các biến chứng có thể xảy ra với xác suất như thế nào và nếu bị thì khắc phục làm sao?
2. Sau khi mổ, cần tuân thủ các hướng dẫn của bác sĩ bao gồm thời gian tái khám, cách nhỏ thuốc, nên làm và nên tránh làm gì....
3. Một số ngành nghề vận động mạnh hoặc chơi thể thao nhiều có thể không phù hợp với người phẫu thuật Lasik thông thường vì khi vận động có thể gây lật vạt, tổn thương vạt. Ở 1 số nước như Hàn Quốc, Mỹ các ngành trong quận đội được yêu cầu mổ laser bề mặt hoặc relex smile thay cho lasik và femto lasik. Vì vậy, nếu bạn chơi thể thao, hãy cân nhắc bởi có rất nhiều người nói muốn bỏ kính do em chơi thể thao vướng víu!

Hi vọng những thông tin trên bổ ích cho các bạn đang tìm hiểu về Lasik. Hẹn gặp lại ở bài viết phân loại và ưu nhược điểm các phương pháp mổ! tham khảo thêm khô mắt sau mổ lasik.
Ths. Bs. Phan Thanh Nga